Η μικρού μήκους ταινία είναι ένα αυτόνομο είδος τέχνης, Πολλά από τα δραματουργικά στοιχεία του είναι διαφορετικά από αυτά της μεγάλου μήκους. Η διάρκεια της μικρού είναι συνήθως κάτω από 10 λεπτά. Όσο μικρότερη τόσο καλύτερα. Δεν πρέπει να συγχέεται με τις μεσαίου μήκους ταινίες που γίνονται από τελειόφοιτους κινηματογραφικών σχολών και οι οποίες είναι ουσιαστικά σύντομες μεγάλου μήκους ταινίες. Στην Σκανδιναβία αποκαλούν αυτό το είδος ταινίας novellefilm.
Η συμβουλές που δίνονται εδώ είναι ειδικά για τις μικρού μήκους αινίες και βασίζονται σε 30 χρόνια διδασκαλίας σε πρακτικά μαθήματα παραγωγής σε πανεπιστημιακό επίπεδο
1.Χωρίς διαδρομή ήρωα
Στην μικρού μήκους δεν υπάρχει αρκετός χρόνος ώστε να υποστεί μια ουσιαστική αλλαγή . Στο τέλος της μικρού μήκους ο κύριος χαρακτήρας είναι το ίδιο πρόσωπο που ήταν και στην αρχή της ταινίας. Έχει αλλάξει μόνο η κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Αυτό που έχουμε είναι στιγμές όπου οι χαρακτήρες παίρνουν αποφάσεις που αλλάζουν τη ροή της ιστορίας. Αν ο σεναριογράφος προσπαθήσει να κάνει τον πρωταγωνιστή να περάσει μια μεγάλη αλλαγή θα πάει ενάντια στη φόρμα του είδους.
2. Δεν χρειάζεται απαραίτητα σύγκρουση
Οι μεγάλου μήκους χρειάζονται σύγκρουση στην ιστορία. Η μικρού μήκους από την άλλη, δεν χρειάζεται να οδηγείται από μια σύγκρουση. Χρειάζεται αλληλεπίδραση μεταξύ των χαρακτήρων έτσι ώστε να κεντρίσουν και στην συνέχεια να κρατήσουν το ενδιαφέρον του θεατή. Η αλληλεπίδραση αυτή όμως δε χρειάζεται να είναι συγκρουσιακή. Οι νέοι σκηνοθέτες συχνά έχουν πολύ περιορισμένη αλληλεπίδραση στις ταινίες τους. Σαν αποτέλεσμα η ιστορία δεν έχει ζωντάνια.
3. Η ταινία μπορεί να είναι real time.
Αν η διάρκεια της ταινίας είναι για παράδειγμα 6 λεπτά τότε τα γεγονότα ου αναπαριστά να είναι 6 λεπτά. Σκεφτείτε τη μικρού μήκους σαν μια σκηνή. Αν η δράση διαρκεί ώρες ή μέρες με συνεχή χρονικά περάσματα, τότε δεν κάνετε μικρού μήκους ταινία αλλά την μινιατούρα μιας μεγάλου μήκους ταινίας.
4.Όσο λιγότερος διάλογος γίνεται.
Πολλές σπουδαίες μικρού μήκους αφηγούνται την ιστορία τους χωρίς διάλογο. Αν είστε νέος σκηνοθέτης υπάρχουν τρεις καλοί λόγοι για να χρησιμοποιήσετε λίγο ή και καθόλου διάλογο.
- Είναι πολύ δύσκολο να γραφτεί αληθοφανής διάλογος
- Οι διάλογοι είναι δύσκολο να αποδοθούν σωστά από τους ερασιτέχνες ηθοποιούς που πιθανώς να χρησιμοποιήσετε στα πρώτα σας βήματα/
- Η ηχογράφηση διαλόγων έχει πολλές δυσκολίες και το voice over χρειάζεται εμπειρία οπότε μην το επιχειρήσετε στην αρχή της καριέρας σας
5.Κατευθύνοντας του ηθοποιούς,
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να αποφύγουν το υπερβολικό παίξιμο. Κάτι το οποίο είναι συχνό φαινόμενο για τους ηθοποιούς, ειδικά αν έχουν παίξει στο θέατρο. Οι υπερβολικές χειρονομίες και οι διάλογοι σε υψηλή ένταση μπορούν να δώσουν κωμικότητα στην ταινία χωρίς να το επιδιώκετε. Ακόμα όμως και στην περίπτωση που το παίξιμο δεν είναι σωστό η διόρθωση πρέπει να γίνει πολύ διακριτικά. Π.χ. “Ήταν τέλειο, ας το δοκιμάσουμε και με αυτόν τον τρόπο.”
6. Τίτλοι αρχής
Το μόνο που χρειάζεται για τους τίτλους αρχής είναι το όνομα του φιλμ. Όλα τα άλλα μπορούν να μπουν στους τίτλους τέλους. Όταν τα ονόματα των συντελεστών αναφέρονται στην αρχή, είναι σημάδι ότι ο σκηνοθέτης δεν γνωρίζει καλά τις διαφορές ανάμεσα στη μικρού και τη μεγάλου μήκους ταινία.
7. Ο ήρωας
Κατά τη διάρκεια της συγγραφής σεναρίου και του casting, σιγουρευτείτε ότι ο κεντρικός χαρακτήρας της ταινίας θα κερδίσει το κοινό. Μη φοβηθείτε να κάνετε τον χαρακτήρα σας επιδραστικό. Ένα συνηθισμένο λάθος των νέων σκηνοθετών είναι να φτιάχνουν τον κεντρικό χαρακτήρα αδύναμο ή υπερβολικά παθητικό με αποτέλεσμα ο θεατής να μην ενδιαφέρεται για αυτόν. Ο κύριος χαρακτήρας πρέπει να ηγείται της ιστορίας του και να είναι αυτός που τη διαμορφώνει με τις αποφάσεις του.
8.Πρώτη πλάνο
Μη χαραμίσετε τα πρώτα πλάνα σε κάτι που είναι απλώς όμορφο η ατμοσφαιρικό. Μια καλή χρήση των εισαγωγικών πλάνων είναι να δώσετε το στίγμα στον θεατή για το τι αφορά η ιστορία που θα αφηγηθείτε. Είναι καλό επίσης να δει ο θεατής τα μάτια του ήρωα. Μην κάνετε τον θεατή τα περιμένει περισσότερο από όσο πρέπει να γνωρίσει τον ήρωα με ένα κοντινό πλάνο.
9.Κάνε τον θεατή να “νοιώσει” τον ήρωα.
Οι νέοι σκηνοθέτες και σεναριογράφοι συχνά ξοδεύουν πολύ χρόνο σε εξωτερικά πράγματα όπως το να μεταφέρουν τον πρωταγωνιστή από μέρος σε μέρος. Ο θεατής ενδιαφέρεται περισσότερο για το τι νοιώθουν οι το χαρακτήρες. Και να είστε προσεκτικοί ώστε να μην το κάνετε με θεατρικό τρόπο. Είναι καλύτερο πολλές φορές ο πρωταγωνιστής να είναι ανέκφραστος και να προσπαθήσει ο θεατής να καταλάβει τι νοιώθει ο πρωταγωνιστής από τα “συμφραζόμενα”.
10. Κλείσιμο
Είναι σημαντικό ο θεατές να νοιώσουν το φιλμ ολοκληρωμένο όταν τελειώσει. Βοηθήστε τους να να νοιώσουν στο τέλος του φιλμ ότι η ιστορία τελειώνει και τίποτα άλλο δε θα συμβεί. Αν λίγο πριν τελειώσει το φιλμ δώσετε ένα συμβολικό γεγονός στους θεατές για να σκεφτούν και να μεταφράσουν κατά τη διάρκεια των τίτλων είναι ακόμα πιο πιθανό να νοιώσουν το φιλμ σαν πλήρες και ολοκληρωμένο
Richar Raskin
Γεννήθηκε το 1941 στο Brooklyn και κατοικεί στον Δανία. Το κύριο αντικείμενό του είναι η μικρού μήκους ταινία. Για πάνω από 30 χρόνια δίδασκε στο Aarhus University την τέχνη της μικρού μήκους. Έχει διατελέσει μέλος επιτροπών σε διεθνή κινηματογραφικά φεστιβάλ. Έχει εκδώσει πολλή βιβλία και άρθρα για τη μικρού μήκους. Είναι συνιδρυτής του Multiplatform Storytelling and Production στη Δανία και έχει γράψει το σενάριο της βραβευμένης μικρού μήκους ταινίας Seven Minutes in the Warsaw Ghetto.